Οι Μαθησιακές Δυσκολίες επηρεάζουν τη ζωή των παιδιών με ποικίλους τρόπους. Oι μαθητές με Μαθησιακές Δυσκολίες δεν εμφανίζουν τα ίδια χαρακτηριστικά, αλλά αντιμετωπίζουν δυσκολίες διαφορετικού είδους και έντασης σε τρία επίπεδα: σχολικό, συναισθηματικό και κοινωνικό. Θα πρέπει να τονιστεί ότι δε θεραπεύονται, αλλά συνοδεύουν ένα άτομο σε όλη του τη ζωή.
Στο παρόν άρθρο, εξηγούνται και απαντώνται με συντομία κάποιες φράσεις ? απορίες των γονιών και δίνονται πρακτικές συμβουλές προς αυτούς, ώστε να βοηθήσουν τα παιδιά. Κρίθηκε απαραίτητο να οργανωθούν οι συμβουλές αυτές σε δυο κατηγορίες, με βάση το στόχο που θέλουμε κάθε φορά να επιτευχθεί. Η πρώτη αναφέρεται στην οργάνωση της μελέτης των μαθητών αυτών και η δεύτερη στο ποια θα πρέπει να είναι η συμπεριφορά των γονέων και των άλλων μελών της οικογένειας, ώστε να ενισχύσουν το συναισθηματικό και κοινωνικό τους τομέα. Μη ξεχνάμε ότι ο ρόλος των γονιών είναι πολύ σημαντικός.
Συχνές φράσεις από γονείς:
‘είσαι τεμπέλης’ , ‘δε διαβάζεις’,
Είναι έξυπνος, αλλά δε καταλαβαίνω γιατί δε διαβάζει. Μάλλον είναι τεμπελάκος.
Ξεχνά να γράψει τις ασκήσεις που έχει για το σπίτι.
Η μελέτη κρατάει πολλές ώρες. Διακόπτει συνεχώς τη μελέτη και δε θέλει να διαβάσει.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Πολλές φορές έχουμε ακούσει αυτές τις φράσεις από γονείς παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες. Είναι γεγονός ότι τα παιδιά αυτά δε μαθαίνουν όπως οι συμμαθητές τους. Αυτό συμβαίνει γιατί χρειάζονται έναν διαφορετικό διδακτικό τρόπο. Επιπροσθέτως, είναι φανερό ότι δε θέλουν να εμπλακούν στη διαδικασία της μελέτης, εξαιτίας της αποθάρρυνσης που προκάλεσε η σχολική αποτυχία. Πολλές φορές η διάρκεια της μελέτης κρατάει πολλές ώρες, με αποτέλεσμα το παιδί να κουράζεται και η ατμόσφαιρα να φορτίζεται αρνητικά με φωνές, τσακωμούς και κλάματα. Το παιδί χάνει τον ελεύθερο χρόνο του, καθώς και τις δραστηριότητες που κάνουν και τα άλλα παιδιά της ηλικίας του.
Επακόλουθο όλων των προαναφερθέντων είναι να υπάρχει μια ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα, να διαταράσσονται οι σχέσεις γονιών -παιδιού, αλλά και το ίδιο το παιδί να νιώθει αποτυχημένο και να ‘τραυματίζεται’ ψυχικά. Για να είναι λοιπόν οι μαθητές αυτοί ‘υγιείς’, πρέπει να εφαρμοστούν κάποιοι ειδικοί χειρισμοί στο σχολείο αλλά και στο σπίτι.
Συμβουλές για την οργάνωση της μελέτης στο σπίτι:
- Ο χώρος μελέτης να είναι οργανωμένος και ήσυχος , με καλό φωτισμό χωρίς παρεμβολές.
- Στο γραφείο να υπάρχουν τα απαραίτητα βιβλία και γραφική ύλη. Καλό είναι, να μην βρίσκεται εκεί λαπ τοπ ή και παιχνίδια, μικροαντικείμενα, γιατί αφαιρείται εύκολα.
- Προτείνεται ο χώρος κάτω από το γραφείο να είναι άδειος (για να μην απασχολεί τα πόδια του), αλλά και η καρέκλα να μην έχει ρόδες .
- Το διάβασμα να οργανώνεται σε μικρές ενότητες και να γίνονται συχνά διαλείμματα.
- Να αποφεύγεται η απότομη μετάβαση από το παιχνίδι στη μελέτη. Σε αυτό θα βοηθήσει, εάν εμπλέξουμε το παιδί σε μια ενδιάμεση δραστηριότητα.
- Προσπαθήστε, αν είναι δυνατό, το μάθημα να γίνεται με μορφή παιχνιδιού και με ευχάριστο τρόπο.
- Μπορείτε να εκμεταλλευτείτε τα ενδιαφέροντα του και να αντλήσετε παραδείγματα από αυτά, για να τα συνδέσετε με τη μάθηση.
- Σε συνεργασία με έναν ειδικό παιδαγωγό, ή κάποιον που εμπλέκεται στη μελέτη του παιδιού οργανώστε τη καθημερινή του μελέτη. Φτιάξτε ένα δομημένο πρόγραμμα καθημερινής μελέτης και ορίστε τις δραστηριότητες, το χρόνο ολοκλήρωσης τους καθώς και τα ενδιάμεσα διαλείμματα. Στο τέλος, μην ξεχάσετε την ανταμοιβή του ή διαφορετικά την ποινή του.
- Αν προσπαθεί να αποφύγει την μελέτη του, μην λογομαχείτε μαζί του , αλλά επαναφέρετέ τον σταδιακά.
Οι παραπάνω συμβουλές προτείνονται και για παιδιά με ΔΕΠΥ.
Πως πρέπει να συμπεριφέρονται οι γονείς και τα άλλα μέλη της οικογένειας
- Να έχετε ψυχραιμία και υπομονή
- Μην χαρακτηρίζετε αρνητικά το παιδί. Εγκωμιάστε την καλή του συμπεριφορά και επιβραβεύστε το.
- Θα πρέπει να είστε ανεκτικοί σε κάποιες προβληματικές συμπεριφορές που τυχόν εκδηλωθούν. Μην ξεχνάτε, δεν είναι συνειδητή η μη συμμόρφωση τους σε κανόνες και οδηγίες.
- Να θυμάστε ότι δεν πρέπει να κάνετε εσείς τη δουλειά του παιδιού. Βοηθήστε το , δείχνοντάς του το σωστό δρόμο, με συμβουλές και οδηγίες για το πώς πρέπει να οργανωθεί.
- Δώστε βάση στις δυνατότητες του παιδιού και όχι στις αδυναμίες του. Γι? αυτό διαμορφώστε ένα κατάλληλο περιβάλλον, όπου μέσα σε αυτό , το παιδί να μπορεί να πετύχει, αλλά και να βιώνει και την επιτυχία του.
- Θετική ενίσχυση συνέχεια και αποφύγετε να δίνετε έτοιμη τη λύση ή να δείχνετε εκνευρισμό. Προτείνετε μόνο τη λύση, αν δεν έχει απάντηση, αλλά φροντίστε να επανέρθετε για να δείτε αν προσπάθησε.
- Επίσης αποφύγετε τη λεκτική βία και την αυστηρή κριτική. Μη του βάζετε ταμπέλες όπως ?τεμπέλης? και ?απρόσεκτος?. Απλά μαθαίνει με διαφορετικό τρόπο.
- Ενισχύστε κάποιο ταλέντο που έχει το παιδί. Είναι σημαντικό να νοιώθει ότι διαπρέπει σε έναν τομέα ενώ έχει δυσκολίες στην σχολική του ζωή. Έτσι ενισχύεται η αυτοπεποίθησή του και το παιδί εκτονώνεται.
- Παίξτε μαζί του παιχνίδια λέξεων, ορθογραφίας, μνήμης αλλά και λεξιλογίου.
- Μάθετέ το να αποδέχεται τα λάθη του, αλλά και ότι αυτά συνιστούν ευκαιρία για μάθηση. Επίσης, είναι αναγκαίο να διαμορφώσει δυνατή αυτοεκτίμηση, αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα να συνεχίζει όταν τα πράγματα δυσκολεύουν.
- Επιπλέον, θα πρέπει να μάθει να θέτει στόχους αλλά και να κρατά ημερολόγιο σχετικά με το τι πρέπει να κάνει την ημέρα.
- Μην ξεχνάτε! Να γίνετε οι ίδιοι ερευνητές . Μείνετε ενημερωμένοι με τα τελευταία εκπαιδευτικά προγράμματα αλλά και τις τεχνικές εκπαίδευσης.
- Με τη βοήθεια κάποιου ειδικού φτιάξτε ένα σύστημα με αμοιβές και ποινές. Ένα παράδειγμα είναι το σύστημα με αυτοκόλλητα (κυρίως για μικρές ηλικίες), όπου κάθε φορά που συμπληρώνει τον προσυμφωνημένο αριθμό , θα τα ανταλλάσει με το επιθυμητό δώρο. Οι αμοιβές μπορεί να είναι κοινωνικοί ενισχυτές αλλά και υλικές. Προσοχή! Οι τιμωρίες και οι αμοιβές να μην απέχουν χρονικά από τη συμπεριφορά.
- Είναι σημαντικό να φροντίζετε τον ίδιο σας τον εαυτό για να μην νιώθετε συναισθηματικά κενοί, εξουθενωμένοι και στρεσαρισμένοι. Αντιθέτως , αν είστε ήρεμοι και συγκεντρωμένοι, θα μπορέσετε να το περάσετε αυτό και στο παιδί.
- Μην κρατάτε μυστικές τις δυσκολίες του παιδιού από τους συγγενείς και τους κοινούς σας φίλους. Μπορούν να σας δώσουν πολλές συμβουλές και να βοηθήσουν την πρόοδο του παιδιού σας αλλά και εσάς.
- Τέλος, μιλήστε στα αδέλφια για τις ΜΔ που αντιμετωπίζει.
- Μπορεί να αισθάνονται πως ο αδελφός ή αδερφή τους δέχεται ειδική μεταχείριση και περισσότερη προσοχή κι έτσι να νιώθουν αδικημένοι και παραμελημένοι.
- Δώστε τους να καταλάβουν το λόγο που πρέπει να βοηθήσουν τον αδελφό ή αδελφή τους περισσότερο και μαζί να δημιουργήσετε ένα θετικό κλίμα.
- Να μην επισημαίνουν την αποτυχία τους αλλά και να μην επιδεικνύουν τον εαυτό τους.
- Να δείχνουν αγάπη αλλά και προθυμία να τον βοηθήσουν συναισθηματικά αλλά και μαθησιακά.
Συμπέρασμα:
Με αυτό τον τρόπο, οι γονείς βάζουν το δικό τους λιθαράκι στο να βοηθήσουν τα παιδιά να περάσουν από την σχολική αποτυχία και την απογοήτευση στην επιτυχημένη μάθηση και την ευτυχία της γνώσης.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
BLUESTEIN JANE (2001), CREATING EMOTIONALLY SAFE SCHOOLS: A GUIDE FOR EDUCATORS AND PARENTS. FLORIDA: HEALTH COMMUNICATIONS, INC.
ΠΟΡΠΟΔΑΣ Κ (1990), ΔΥΣΛΕΞΙΑ. ΑΘΗΝΑ.
SCOTT ROSEMARY (2004), DYSLEXIA AND COUNSELLING. LONDON: WHURR PUBLISHERS LTD.
ΣΤΑΣΙΝΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Π. (2003), ΔΥΣΛΕΞΙΑ ΚΑΙ ΣΧΟΛΕΙΟ, Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΕΝΟΣ ΑΙΩΝΑ. ΑΘΗΝΑ:GUTENBERG.
REID GAVIN. (2008),DYSLEXIA, A PRACTITIONER?S HANDBOOK. CHICHESTER:WILEY.
ΦΛΩΡΑΤΟΥ ΜΑΡΙΑ ΜΑΡΘΑ (2009), ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΤΕΜΠΕΛΙΑ. ΑΘΗΝΑ:ΟΔΥΣΣΕΑΣ.
Επιμελήθηκε:
ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΑΛΙΓΙΑΝΝΗ
ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ – ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ
METAΠTYXIAKO (MASTER):
ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ, UNIVERSITY OF NOTTINGHAM , UK